WAKACJE ZA GRANICĄ? – WEŹ ZE SOBĄ EUROPEJSKĄ KARTĘ UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO!

czyli… PRAWIE WSZYSTKO O KARCIE EKUZ
I LECZENIU POZA GRANICAMI PAŃSTWA W NAGŁYCH PRZYPADKACH
W KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ ORAZ EFTA^*

 

 

^*EFTA (The European Free Trade Association) – Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu

 

DO CZEGO SŁUŻY EUROPEJSKA KARTA UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO?

Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) uprawnia do otrzymania świadczeń medycznych niezbędnych podczas pobytu czasowego w krajach UE/EFTA, biorąc pod uwagę czas
i charakter pobytu w danym kraju. O tym, czy świadczenia są niezbędne w konkretnym przypadku, decyduje lekarz udzielający pomocy. Posiadanie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) nie ma charakteru obowiązkowego, niemniej jednak warto uzyskać ten dokument zawsze przed wyjazdem do innego państwa członkowskiego UE/EFTA.

         

JAK WYROBIĆ EKUZ?

 

Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego wydawana jest przez Narodowy Fundusz Zdrowia bezpłatnie. Aby ją otrzymać, należy w Funduszu okazać ważny dowód osobisty oraz złożyć wypełniony Wniosek o wydanie EKUZ. W przypadku osób, które ukończyły osiemnasty rok życia
i kontynuują naukę, niezbędna będzie również legitymacja szkolna.

UWAGA!

Jeżeli Fundusz nie może potwierdzić faktu posiadania przez nas prawa do świadczeń, w celu uzyskania EKUZ powinniśmy okazać przy składaniu wniosku dokumenty potwierdzające ubezpieczenie zdrowotne w NFZ:

Dla osób ubezpieczonych, odpowiednio do sytuacji, jest to na przykład:

• aktualne zaświadczenie wypełnione przez płatnika składki
• aktualne zaświadczenie z KRUS o podleganiu i opłaceniu składek na powszechne ubezpieczenie zdrowotne
• aktualne zaświadczenia z ZUS o niezaleganiu w opłacaniu składek (tylko dla osób prowadzących działalność gospodarczą)
• aktualnie podstemplowana legitymacja ubezpieczeniowa z ważną pieczątką zakładu pracy lub zawierająca potwierdzenie właściwej jednostki ZUS o aktualnych uprawnieniach zainteresowanego do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego
• legitymacja emeryta/rencisty
• aktualne zaświadczenie o pobieraniu zasiłku przedemerytalnego
• aktualne zaświadczenie wystawione przez urząd pracy w przypadku bezrobotnych niepodlegających ubezpieczeniu z innego tytułu
• aktualne zaświadczenie z uczelni o zgłoszeniu do ubezpieczenia studenta niepodlegającego ubezpieczeniu z innego tytułu.

W przypadku emerytów/rencistów wojskowych dokumentem potwierdzającym ubezpieczenie zdrowotne jest legitymacja.

Dla członków rodziny, odpowiednio do sytuacji, to na przykład:

• dokument potwierdzający uprawnienia do świadczeń osoby ubezpieczonej
• zgłoszenia do ubezpieczenia członka rodziny (druk ZUS ZCNA, jeżeli zgłoszenie nastąpiło
  po 1 lipca 2008 r. lub ZUS ZCZA, jeżeli zgłoszenie nastąpiło przed dniem 1 lipca 2008 r.)
• w przypadku osób, które ukończyły osiemnasty rok życia, dokument potwierdzający kontynuację nauki lub niepełnosprawność
• w przypadku członków rodziny zgłoszonych do ubezpieczenia w KRUS, aktualne zaświadczenie o okresach podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Dla nieubezpieczonego – uprawnionego do świadczeń (zgodnie z art. 2  ust. 1  pkt 2 - 4 ustawy o świadczeniach), odpowiednio do sytuacji:

• decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzająca to prawo
• dokument potwierdzający tożsamość
• zaświadczenie od lekarza (z datą nie wcześniejszą niż 30 dni przed złożeniem wniosku), ewentualnie karta przebiegu ciąży
• skrócony odpis aktu urodzenia
• dokument potwierdzający zamieszkiwanie na terytorium RP
• dokument potwierdzający fakt posiadania statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej lub zezwolenia na pobyt czasowy.

Dokument potwierdzający opłacenie składek na ubezpieczenie zdrowotne, to na przykład:

• aktualne dokumenty zawierające zestawienie należnych składek zdrowotnych: ZUS RMUA, ZUS RZA, ZUS RCA – w odniesieniu do pracowników i członków ich rodzin
• dokument potwierdzający zgłoszenie do ubezpieczenia – ZUS ZUA – w przypadku osób, które w dniu składania wniosku nie były ustawowo zobowiązane do opłacenia pierwszej składki na ubezpieczenie zdrowotne licząc od dnia powstania obowiązku ubezpieczenia
• dowód wpłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne – tylko dla osób prowadzących działalność na własny rachunek
• odcinek renty/emerytury
• dowód wpłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Oprócz wszystkich powyższych dokumentów dopuszcza się możliwość przedstawiania przez ubezpieczonych innych dokumentów, wystawionych przez właściwy organ, zawierających
w szczególności informację o odprowadzeniu składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Za aktualny dokument potwierdzający ubezpieczenie przyjmuje się dokument, który potwierdza ostatni możliwy okres ubezpieczenia:

1. w przypadku dokumentu potwierdzającego opłacenie składek w ZUS (np. ZUS RMUA):

• gdy z wnioskiem wystąpiono przed dniem 15 danego miesiąca (np. przed dniem 15 sierpnia) – za aktualny należy uznać druk ZUS RMUA potwierdzający opłacenie składek za miesiąc czerwiec
• gdy z wnioskiem wystąpiono po dniu 15 danego miesiąca (np. po 15 sierpnia) – za aktualny należy uznać druk ZUS RMUA potwierdzający opłacenie składek za miesiąc lipiec.

2. W przypadku legitymacji ubezpieczeniowej lub zaświadczenia płatnika – dokument ważny jest
30 dni od jego wystawienia.

JAK I GDZIE SKŁADAMY WNIOSEK O WYDANIE EKUZ?

Wniosek wraz z dokumentami składamy w oddziale NFZ:

• osobiście
• poprzez osobę upoważnioną, która posiadać będzie nasze pisemne upoważnienie
  (do złożenia Wniosku oraz/lub do odbioru EKUZ)
• przesyłając pocztą na adres: Śląski OW NFZ, ul. Kossutha 13, 40–844 Katowice
• przesyłając zeskanowane dokumenty na adres e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. lub - dla posiadających konto w serwisie - poprzez platformę ePUAP
• przesyłając Wniosek faksem na numer 32 735 15 71

 

JAK ODBIERAMY EKUZ?

Wnioski składane osobiście w Śląskim OW NFZ realizowane są w dniu ich złożenia. Karta EKUZ może być odebrana także przez osobę upoważnioną (na podstawie posiadanego upoważnienia)
lub przesłana na adres wskazany przez wnioskującego we Wniosku.

 

OKRES WAŻNOŚCI KARTY EKUZ WYDAWANEJ W ZWIĄZKU Z WYJAZDEM TURYSTYCZNYM

 

okres ważności	grupa docelowa
do 5 lat	osoby pobierające świadczenia emerytalne
do 6 miesięcy	osoby ubezpieczone , tj.:   osoby zatrudnione osoby prowadzące pozarolniczą i  rolniczą działalność gospodarczą osoby pobierające rentę studenci zgłoszeni do  ubezpieczenia zdrowotnego przez uczelnię członkowie rodzin (w przypadku osób > 18 roku życia – po przedstawieniu dokumentu potwierdzającego fakt kontynuacji kształcenia)   osoby nieubezpieczone uprawnione na podstawie przepisów krajowych:   nieubezpieczone osoby, które nie ukończyły 18 roku życia i posiadają polskie obywatelstwo nieubezpieczone osoby, które nie ukończyły 18 roku życia, posiadają miejsce zamieszkania na terytorium RP, które uzyskały status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy nieubezpieczone kobiety posiadające obywatelstwo polskie i miejsce zamieszkania na terytorium RP w  okresie ciąży i porodu nieubezpieczone kobiety posiadające status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy oraz miejsce zamieszkania na terytorium RP w okresie ciąży i porodu
do 2 miesięcy	osoby bezrobotne zarejestrowane w  Urzędzie Pracy niewymienione wcześniej osoby ubezpieczone
do 90 dni	osoby, które spełniają kryterium dochodowe do otrzymywania świadczeń z pomocy społecznej i otrzymały decyzję np. wójta, burmistrza (uprawnione na podstawie art. 54 ustawy o świadczeniach)
do 42 dni	nieubezpieczone kobiety posiadające obywatelstwo polskie i miejsce zamieszkania na terytorium RP w  okresie połogu nieubezpieczone kobiety posiadające status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy oraz miejsce zamieszkania na terytorium RP w okresie połogu

 

 JAK SKORZYSTAĆ Z POMOCY LEKARZA W KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ/EFTA?

W sytuacji, gdy musimy skorzystać ze świadczeń opieki zdrowotnej za granicą, należy:

1. udać się do lekarza lub placówki medycznej, która działa w ramach systemu ubezpieczenia powszechnego
2. okazać EKUZ (przed wyjazdem warto zrobić sobie kserokopię karty), a w niektórych przypadkach również dowód tożsamości, i poprosić o przyjęcie w ramach przepisów
   o koordynacji.

 

Jeżeli EKUZ zostanie uznana przez lekarza czy administrację placówki medycznej, zostaniemy potraktowani, jak każda osoba, która jest ubezpieczona w systemie opieki zdrowotnej danego kraju, tzn. będziemy musieli zapłacić wyłącznie za te świadczenia, które nie są w pełni finansowane
z systemu opieki zdrowotnej danego kraju (jest to tzw. wkład własny pacjenta). Świadczenia udzielone w ramach systemu zostaną rozliczone z instytucją miejsca pobytu (odpowiednik oddziałów NFZ
w Polsce), a następnie pokryte przez NFZ.

 

W związku, z tym, że każde państwo członkowskie ustala własne kryteria i zasady udzielania świadczeń medycznych, warto przed wyjazdem do państwa członkowskiego UE/EFTA zasięgnąć podstawowych informacji dotyczących zasad funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej w danym kraju. Informacje takie można uzyskać w oddziale Funduszu lub na stronie internetowej: www.ekuz.nfz.gov.pl → Wypoczynek w państwach członkowskich UE/EFTAà Wyjeżdżam do.

 

GDY MUSIMY ZAPŁACIĆ ZA LECZENIE…

Jeżeli za udzielone świadczenia medyczne otrzymaliśmy rachunek, oznacza to najczęściej, że:

• EKUZ nie została przedstawiona lub jej nie uznano, czyli zostaliśmy potraktowani jak pacjent prywatny. Najczęściej spotykane powody nieuznania EKUZ: nieważna karta, zagraniczna placówka zdrowia nie honoruje przedstawionej EKUZ, nieznajomość języka oraz trudności
  w komunikowaniu się, nieznajomość przepisów przez zagranicznych świadczeniodawców.
• świadczenie, które zostało nam udzielone nie mieściło się w zakresie świadczeń rozliczanych
  na podstawie EKUZ, a więc nie było świadczeniem niezbędnym biorąc pod uwagę czas
  i charakter pobytu w danym kraju
• dane świadczenie medyczne nie jest realizowane w ramach systemu ubezpieczenia powszechnego (nie jest refundowane)
• wystawiony rachunek dotyczy wkładu własnego pacjenta (a więc obejmuje koszty leczenia,
  które ubezpieczony pokrywa z własnych środków)
• w danym kraju istnieje system pełnopłatnej ochrony zdrowia, co oznacza, że koszty leczenia muszą zostać w pierwszej kolejności pokryte przez ubezpieczonego, który dopiero po ich opłaceniu może zwrócić się do instytucji właściwej o zwrot poniesionych kosztów (np. Francja, Belgia).

 

W większości przypadków, gdy lekarz za granicą zażąda zapłaty za udzielone świadczenia, rachunek należy zapłacić.

 

GDY NIE MAMY EUROPEJSKIEJ KARTY UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO

Gdy nie mamy EKUZ, a konieczne jest skorzystanie z pomocy medycznej w trakcie pobytu w innym niż Polska państwie członkowskim UE/EFTA, istnieje możliwość uzyskania Certyfikatu tymczasowo zastępującego EKUZ. Zgodnie z przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, dokument taki jest wydawany w wyjątkowych okolicznościach np. kradzież lub utrata EKUZ oraz
w przypadku wyjazdu w terminie zbyt krótkim by możliwe byłoby wydanie EKUZ, jak również
w przypadku, gdy osoba zapomniała przed wyjazdem zawnioskować o taki dokument.

 

W celu uzyskania Certyfikatu tymczasowo zastępującego EKUZ na terytorium innego niż Polska państwa członkowskiego UE/EFTA, niezbędne jest przesłanie podpisanego Wniosku o wydanie certyfikatu do właściwego oddziału wojewódzkiego NFZ.

 

We wniosku należy wskazać daty w jakich pomoc medyczna została udzielona lub datę początkową, w przypadku, gdy nadal pozostajemy w trakcie leczenia. Certyfikat tymczasowo zastępujący EKUZ wydawany jest z ograniczoną datą ważności, zazwyczaj na czas udzielenia świadczeń.

 

Za równorzędne z Wnioskiem o wydanie Certyfikatu tymczasowo zastępującego EKUZ uznawane jest pismo złożone przez wnioskodawcę, o ile zawiera ono wszystkie dane, które są wymagane
do wydania Certyfikatu. W piśmie w szczególności uwzględnione powinny być następujące dane: imię, nazwisko, adres zamieszkania, data urodzenia lub numer PESEL wnioskodawcy, okres na jaki certyfikat ma zostać wydany, oświadczenie, iż wszystkie dane zawarte we wniosku są zgodne
ze stanem prawnym i faktycznym oraz ewentualny telefon kontaktowy.

 

W przypadku, gdy oddział wojewódzki NFZ nie będzie w stanie potwierdzić faktu ubezpieczenia wnioskodawcy na podstawie posiadanych danych, konieczne może być przedstawienie dokumentów potwierdzających ubezpieczenie zdrowotne w NFZ.

 

Z Wnioskiem o wydanie Certyfikatu tymczasowo zastępującego EKUZ może wystąpić również instytucja miejsca pobytu , przesyłając pisemny Wniosek do właściwego oddziału wojewódzkiego NFZ lub do Centrali NFZ. Do wystąpienia z Wnioskiem o Certyfikat może zostać również upoważniona osoba trzecia, która legitymuje się odpowiednim upoważnieniem.

 

WAŻNE!!!

Z uwagi na fakt, że Narodowy Fundusz Zdrowia nie pokrywa kosztów leczenia, które nie są objęte systemem ubezpieczenia powszechnego w danym państwie członkowskim UE/EFTA, ani kosztów transportu medycznego, dobrą praktyką jest wykupić dodatkowe prywatne ubezpieczenie, w celu uniknięcia obciążenia tymi kosztami.

 Podstawa prawna:

1. 1.        Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
   ze środków publicznych (tekst jednolity z 2015 roku, Dz. U. nr 581 z późn. zm.).
2. 2.     Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady  (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 roku w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
3. 3.     Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września
   2009 roku dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
4. 4.     Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 988/2009 z dnia 16 września
   2009 roku zmieniające rozporządzenie (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz określające treść załączników.